Ở các xưởng CNC, mảnh dao tiện, dao phay ngón và mũi khoan hợp kim khi mòn thường bị vứt chung vào thùng sắt vụn. Đây là một sai lầm tốn kém: hợp kim cứng (carbide) chứa vonfram và coban — hai kim loại có giá trị cao — nên phế liệu carbide đáng giá gấp hàng chục lần sắt thép thông thường. Bài viết giúp bạn nhận biết carbide và gom đúng cách để không bỏ phí.
1. Carbide là gì?
Hợp kim cứng (cemented carbide) là cacbua vonfram (WC) thiêu kết với chất kết dính coban (Co), một số loại có thêm cacbua titan, cacbua tantan. Vật liệu này cứng hơn thép rất nhiều nên được dùng làm dụng cụ cắt. Nhiều mảnh dao có lớp phủ: màu vàng (TiN), màu tím đen hoặc xám (TiAlN, AlTiN) — lớp phủ không làm thay đổi bản chất carbide bên trong.
2. Các dạng phế liệu carbide thường gặp
- Mảnh dao (insert): tam giác, vuông, thoi, tròn — dùng cho dao tiện, dao phay mặt.
- Dụng cụ carbide nguyên khối: dao phay ngón, mũi khoan, mũi doa làm hoàn toàn bằng carbide.
- Dụng cụ hàn mảnh carbide: cán thép, đầu carbide hàn — cần tách hoặc sẽ được tính giá thấp hơn.
- Khuôn và chi tiết chịu mài mòn: khuôn kéo dây, khuôn dập, con lăn, đầu phun.
- Bột, bùn mài carbide: từ máy mài dao — giá trị thấp hơn, cần báo giá theo mẫu.
3. Phân biệt carbide với thép gió (HSS)
Thép gió cũng dùng làm dao cắt và nhìn khá giống, nhưng giá trị thấp hơn carbide nhiều. Bốn cách phân biệt:
| Cách thử | Carbide | Thép gió (HSS) |
|---|---|---|
| Cầm thử trọng lượng | Rất nặng tay — khối lượng riêng khoảng 14-15 g/cm³ | Nhẹ hơn rõ — khoảng 8 g/cm³ |
| Nam châm | Hút yếu (do có coban) | Hút mạnh |
| Thử mài trên đá | Rất ít hoặc không tóe tia lửa | Tia lửa đỏ sẫm, dài |
| Ký hiệu trên cán | Carbide, VHM, HM; mã ISO trên hộp insert (CNMG, WNMG…) | HSS, HSS-Co, M2, M35, M42 |
Với lô lẫn nhiều loại hoặc không chắc chắn, cách chính xác nhất là test XRF — máy phân tích thành phần kim loại trong vài giây. Quang Phong test XRF tại chỗ khi thu mua để báo giá đúng.
4. Những lỗi khiến phế liệu carbide mất giá
- ❌ Đổ chung với sắt vụn hoặc mạt thép — bị tính như sắt.
- ❌ Trộn carbide với thép gió — cả lô phải phân loại lại hoặc bị tính theo giá thấp.
- ❌ Để lẫn ốc vít, kẹp dao, cán thép.
- ❌ Dính dầu nhiều, lẫn phoi kim loại.
- ❌ Bán cho người thu gom ve chai không phân biệt được carbide.
5. Cách gom carbide tại xưởng
- Đặt hộp nhựa có nắp cạnh mỗi máy CNC, dán nhãn “CARBIDE — không bỏ sắt”.
- Chia ít nhất 3 loại: mảnh dao, dụng cụ nguyên khối, dụng cụ hàn mảnh.
- Để thép gió ở hộp riêng.
- Lau sơ dầu trước khi gom về kho, cất ở khu có khóa.
- Gom đủ lô rồi gọi báo giá — giá carbide biến động theo giá vonfram thế giới nên được báo theo ngày.
Cùng với carbide, xưởng CNC nên phân loại kỹ mạt kim loại — xem bài mạt thép CNC và sự thật về giá báo.
6. Khu vực TP HCM có nhiều phế liệu carbide
- Quận 12 — xưởng cơ khí chính xác Tân Chánh Hiệp, Tân Thới Nhất. Xem thu mua phế liệu Quận 12.
- Bình Tân — KCN Tân Tạo, xưởng gia công Bình Hưng Hoà. Xem thu mua phế liệu Bình Tân.
- Thủ Đức — Khu công nghệ cao, KCX Linh Trung. Xem thu mua phế liệu Thủ Đức.
- Tân Bình, Quận 7 — KCN Tân Bình, KCX Tân Thuận. Xem KCN Tân Bình.
- Các xưởng khuôn mẫu, gia công nhỏ rải rác khắp thành phố. Xem thu mua phế liệu TP HCM.
Quang Phong thu mua carbide cùng các hợp kim đặc biệt khác — tham khảo thêm thu mua phế liệu niken, hợp kim.
Liên hệ Quang Phong
- Hotline: 0961.107.678 (Mr. Quang) / 0385.010.369 (Mrs. Luận)
- Zalo: 0961.107.678 — gửi ảnh phế liệu, nhận báo giá nhanh
- Trụ sở: 83/73 Đường M1, Bình Hưng Hoà, Bình Tân, TP HCM